جزیره هِندُرابی از توابع بخش کیش شهرستان بندر لنگه استان هرمزگان واقع در جنوب ایران می‌باشد. این جزیره در ۹ کیلومتری جنوب غربی چیرو واقع شده‌است. طول جزیره هفت میل و پهنایش چهار میل می‌باشد، و در حد فاصل بین دو جزیره کیش و لاوان قرار گرفته‌است.

جزيره هندرابي با ۲۲٫۸ كيلومتر مربع مساحت در فاصله ۳۲۵ كيلومتري بندرعباس در خليج فارس و در حد فاصل بين دو جزيره كيش و لاوان و در ۲۸ كيلومتري جزيره كيش قرار گرفته است. فاصله هندرابی تا بندر لنگه ۱۳۳ کیلومتر می‌باشد. این جزیره سرزمینی هموار و تقریباً بدون عوارض طبیعی است. فعاليت اقتصادي اكثر اهالي در جزيره هندورابي، صيد و غواصي است

در بهمن‌ماه ۱۳۸۹ قانون الحاق جزاير هندورابي و فارور كوچك و بزرگ ‌به محدوده منطقه آزاد کیش از سوي رئيس جمهور ابلاغ شد.

منابع آب

منابع تأمین آب در جزیره بسیار محدود و کم است وآب مصرفی آن از طریق چاه و آب انبار (برکه) تأمین می‌شود. آب چاهایش نسبتاً شیرین است در حالات استثنائی وکم بود آب برای آشامیدنی می‌توان مصرف کرد. پیشهٔ مردم جزیره صید و غواصی و ماهی‌گیری است. بیشتر خانه‌های جزیره قدیمی و از سنگ و گچ و گل و لای ساخته شده‌است.

جمعیت

جمعیش در سده پیش حدود ۸۰ نفر بوده که آن عده عرب‌تبار بوده و به عربی و فارسی تکلم می‌کردند.

آثار باستانی

در جزیره هندرابی روستایی است بنام روستای ((هندرابی)) در نزدیکی این روستا آثار خرابه‌های قریه‌ای است بنام «الدورات» همچنین در جنوب غربی این روستا و بمسافت یک کیلومتر میل به طرف جنوب آثار قریه دیگری نیز وجود دارد که بنام (الصراة) معروف است، در این خرابه‌ها آثارهای گوناگونی از دوران بسیار دور یافت شده‌است.

پرتغالی‌ها که از سال ۹۰۸ ه./۱۵۰۲ م تا ۱۵۰۸ خ./۱۶۴۸ م. این نواحی را در دست داشتند جزیرهٔ هندرابی نیز از از پایگاه‌های لشکری و بازرگانی آنان بود و در آن سازه‌ها و تأسیسات دفاعی و مسکونی بنیاد کردند. ویرانه‌های دهکدهٔ پرتغالی‌نشین و یک دژ امورزه در نزدیک روستای کنونی جزیره دیده می‌شود.

در سال ۱۲۱۲ قمری، یعنی در زمان پادشاهی فتح‌علی‌شاه قاجار، هندرابی از توابع ایالت فارس بود.

  1. افشار سیستانی، ایرج، جزیره هندرابی و دریای پارس، تهران: مؤلف، ۱۳۷۱. ص.۸۵.
  2. همان.
  • الوحیدی الخنجی، حسین بن علی بن احمد، «تاریخ لنجه» ، چاپ دوم، دبی: دار الأمة للنشر والتوزیع، ۱۹۸۸ میلادی.
  • محمد صدیق، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس» ، چاپ اول، شارجه: چاپ خانه المعارف، ۱۹۹۳ میلادی.
  • العصیمی، محمد بن دخیل، عرب فارس ، چاپ اول، دمام (عربستان سعودی): انتشاراتی الشاطیء الحدیثة، ۱۴۱۸ هجری قمری.
  • حاتم، محمد بن غریب، تاریخ عرب الهولة، چاپ اول، قاهره: دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۹۷ میلادی.
  • کامله، القاسمی، بنت شیخ عبدالله، (تاریخ لنجة) مکتبة دبی للتوزیع، الامارات:، چاب دوم، انتشار سال ۱۹۹۳ میلادی. (به عربی).
  • بختیاری، سعید، ، «اتواطلس ایران» ، “ مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.