گزارش تصویری: گنبد سلطانیه

گزارش تصویری: گنبد سلطانیه

این بنا مسجدی است بسیار زیبا از حیث معماری و تزیین و بزرگی در دنیا مشهور است كه در 40 كیلومتری‌ جنوب‌ شرقی‌....

 

گنبد سلطانیه بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان و مقبره اولجایتو است که نام خود را بهسلطان محمد خدابنده تغییر داد و از آثار مهم دوره ایلخانیان به حساب می‌آید. این بنا مسجدی است بسیار زیبا از حیث معماری و تزیین و بزرگی در دنیا مشهور است كه در 40 كیلومتری‌ جنوب‌ شرقی‌ شهرستان‌ زنجان‌ و در شهر سلطانیه‌ واقع‌ شده‌ است‌. این‌ بنای‌ معظّم‌ در جنوب‌ راه‌ تهران‌ ـ تبریز با فاصلة‌ حدود 5 كیلومتری‌ جاده‌ اصلی‌ در دشت‌ مسطّح‌ سلطانیه‌ هنوز برپاست‌.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

غار خرمنه سرا

ين غار در شهرستان طارم و در كوه بلند خرمنه‌سر در سمت شمالي روستاي شاه‌نشين قرار گرفته است.

عکس: http://newtarom.blogfa.com

عکس: http://newtarom.blogfa.com

 ارتفاع اين كوه 2700 متر و داراي چشمه‌سارهاي زيادي است. در نزديكي قله كوه خرمنه‌سر، دهانه مشبك و پنجره مانند و به نسبت وسيع غار خرمنه‌سر واقع شده است. در قسمت مدخل غار، حفره بزرگي وجود دارد كه همانند اتاقي در ميان حفره‌هاي كوچك احاطه شده است.

عکس: http://newtarom.blogfa.com

"حاج داداش" نمادی باشکوه از معماری ایرانی/ آرامش در دل بناهای تاریخی

"حاج داداش" نمادی باشکوه از معماری ایرانی/ آرامش در دل بناهای تاریخی

زنجان - خبرگزاری مهر: گرمابه "حاج داداش" از بناهای تاریخی ارزشمند در دل بازار تاریخی زنجان است که امروز صاحبان این بنا با تغییر کاربری آن، فضای مفرح و دلنشینی در قالب سفره خانه سنتی پدید آورده اند که آرامش و ذوق هنر ایرانی را نشان می دهد.

این بنا نیز که به سفره خانه‌ سنتی تبدیل شده است، در قلب بازار قدیمی زنجان واقع ‌است. این بنا حدود 100 سال پیش بعنوان حمام احداث شد و هم‌اکنون با حفظ بافت قبلی و با انجام اندکی تغییر و تزیینات زیبای سنتی بعنوان سفره‌خانه برای پذیرایی گردشگران و اهالی شهر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

گنبد اصلی حمام حاجی داداش که یکی از قدیمی ترین بناهای تاریخی شهر زنجان و تنها حمام ستون سنگی زنجان است بر روی چهار ستون سنگی قرار گرفته که این ستون ها در زمان خود توسط هنرمندان همدانی تراشیده شده است.

زیباترین بخش این حمام سنتی فضای بینه آن است. در این بخش طاق اصلی بر روی چهار ستون سنگی مزین به سر ستون های مکعبی شکل و بدنه مارپیچی (از نوع ستون های ترکیبی) قرار دارد. این بنا اکنون به عنوان چایخانه سنتی مورد استفاده قرار می گیرد.

این بنا که قدمت آن بطور تقریبی به 150 الی 200 سال پیش می رسد توسط معماری که حمام به نام او منسوب است، در وسط بازار زنجان که از دوران صفویه به بعد مرکز داد و ستد و فرهنگ بومی و محلی بوده و این مرکزیت را تاکنون حفظ کرده واقع شده است. این بنا درست مقابل مسجد آیت الله قائمی که یکی از مساجد قدیمی و مهم زنجان است واقع شده است.

از سمت شرق مجاور به سرای ملک بوده که هم اکنون میراث فرهنگی استان مشغول بازسازی و احیاء آن است و از سمت شمال به خانه های مسکونی محلی محدود می شود. از طرف غربی نیز به آزمایشگاه پرفسور حسابی و کوچه سیدلر منتهی می شود. 

این بنا به مسافتی در حدود 400 مترمربع زیربنا در زمینی بالغ بر 2500 مترمربع واقع شده که از سه نقطه می توان به آن رفت و آمد کرد که یکی از آنها از طرف درب اصلی که روبروی مسجد آیت الله قائمی است و دیگری از طرف مغازه ای که قبلاً محل سوخت رسانی حمام بوده و هم اکنون به مغازه تبدیل شده و در حدود 25 متر ضلع شرقی درب اصلی واقع شده که این مغازه با حمام مذبور دارای یک سند به پلاک های ثبتی 3985 و 3995 است.

از سازنده اصلی بنا اطلاعات دقیقی در دست نیست ولی به گفته بعضی از سالخوردگان فردی به نام حاج داداش بانی بنا است که از همان موقع حمام فوق به نام حاج داداش مشهور می شود.

ورودی بنا:

ورودی بنا در ضلع شمالی و رو به مسجد است که در ضلع جنوبی قرار دارد. ورودی بنا از درب چوبی دو لنگه به ضخامت تقریباً سه سانتی متر است که چوب آن از درخت های جنگلی تهیه شده است. گل میخ های آهنی نیز بر روی درب، تزئینات زیبایی به وجود آورده اند. بعد از ورودی به هشتی بنا می رسیم که امکان ارتباط و دسترسی به سربینه را فراهم کرده است. در چهار ضلعی هشتی طاقچه هایی با طاق نماهای جناغی ایجاد شده که طاقچه های طرفین درب ورودی دارای عمق کمتری نسبت به طاقچه های روبرویی خود هستند. ازاره های هشتی تا ارتفاع دو متری با کاشی های سرامیکی پوشیده شده است .

سقف هشتی گنبدی شکل بوده که در راس گنبد نورگیری با بیش از 60 سامتی متر عمق و 50 سانتی متر قطر ایجاد شده است. کف هشتی با یک پله در حدود 10 سانتیمتر از ورودی پایین تر قرار گرفته ولی هم سطح با کف سربینه است. این کف با آجرهایی در ابعاد 20 × 20 سانتی متر ساخته شده و ما بین آجرها کمتر از دو سانتی متر ملاط قرار گرفته است. حد فاصل بین هشتی و سربینه راهرویی است که دارای طولی نزدیک به دو متر و سقفی به صورت طاق هلالی است.

سربینه:

رختکن فضاییست مربع شکل با سقفی گنبدی که بر فراز چهار ستون استوار شده است. ستون ها از سنگ تراورتن سفید بوده و از تزئینات مارپیچی برخوردارند . پا ستون ها دارای شکل هندسی خاصی نیستند و در کف سربینه محو گردیده اند.

کف سربینه نیز مانند هشتی با آجر فرش شده و در وسط سربینه حوض هشت ضلعی زیبایی وجود دارد. دقیقاً در بالای حوض فضای گنبدی شکل سقف قرار گرفته که از روشنایی بزرگی برخوردار است. علاوه بر آن نیز سه نورگیر کوچک تر در سه جهت شرق، غرب و جنوب وجود دارد. این گنبد بر روی 4 طاق بزرگ استوار شده که سنگینی طاق ها را ستون ها متحمل شده اند. در ضلع جنوب غربی سربینه پنج پله ایجاد شده که راه ورود به خبّاز خانه را ممکن می سازد و با پنج پله دیگر از ضلع غربی خبّاز خانه دسترسی به پشت بام میسر می شود.

ادامه کاشی کاری هشتی نیز در فضای داخلی سربینه وجود دارد. امروزه فضای داخلی سربینه با تخت هایی برای نشستن، استراحت و صرف چای پر شده و بر دیوار ها و تیر های حمال و سقف نیز تزئینات مختلف و قاب عکس ها قرار گرفته است . بر دو گوشه ضلع شمالی سربینه دو ورودی ایجاد گردیده که ورودی سمت شرقی با 4 پله به داخل آشپزخانه فعلی راه پیدا می کند و از این محل ورود به گرمخانه صورت می پذیرد.

گرمخانه:

بعد از گذر از دو دالان به گرمخانه که فضایی مربع شکل با چهار ستون قطور هشت ضلعی و با ارتفاعی نزدیک به دو متر است، می رسیم . در وسط هر ضلع گرمخانه فرورفتگی هایی وجود دارد که امروزه محل قرار گرفتن تخت ها شده است. سقف گرمخانه دارای گنبد های متعددی است که گنبد مرکزی دارای نورگیری دایره ای شکل است. در زیر این گنبد حوض مرکزی گرمخانه قرار گرفته و در چهار گوشه گرمخانه نیز چهار گنبد کوچک تر بر سقف ایجاد شده اند.

طباخ خانه در ضلع شرقی گرمخانه قرار دارد و ورود به آن از گوشه جنوب شرقی گرمخانه میسر است . این ورودی دارای طاق جناغی بوده و بیش از 170 سانتیمتر ارتفاع دارد ، از گوشه جنوب شرقی طباخ خانه نیز دسترسی به بام بنا با هفته پله امکان پذیر می شود. در شمال شرقی گرمخانه ورودی وجود دارد که راه ورودی به "خلوتی" سابق و سرویس های بهداشتی فعلی است در شمال غربی گرمخانه خلوتی دیگری بوده که فعلاً مسدود است.

مصالح بنا:

با توجه به شواهد عینی، عمده مصالح بکار فته در بنا همانند سایر ابنیه تاریخی و قدیمی شهرستان شامل لاشه سنگ در پی بنا، آجرهای 20 × 20 مورد استفاده در طاق و تویزه ها، ملاط گچ و آهک، ساروج و کاشی های رنگی ولی فاقد نقش، سنگ تراورتن سفید بکار رفته در ستون ها است.

تزئینات:

تزئینات بنا فعلاً شامل کاشی کاری در رنگ های متنوعی است که از میان رنگ های فیروزه ای، آبی روشن، آبی سیر و زرد بیشتر نمایان است. ستون ها نیز دارای تزئینات بصورت خطوط ماپیچی هستند و از یک نیم ستون در گرمخانه بعنوان سکو استفاده شده است. سقف بنا نیز در قسمت های مختلف دارای تزئینات گچ کاری است.

سیستم آبرسانی:

آب مورد نیاز این گرمابه، از طریق دو یا سه چاه ایجاد شده در ضلع شرقی بنا تامین می شده است. آب لازم بوسیله دلو از چاه بالا کشیده می شده و سپس داخل حوضچه ای که بوسیله تنبوشه (لوله های سفالی) به گرمخانه و سربینه متصل بوده، ریخته می شده است.

سیستم گرمایش و مواد گرمازا:

در رابطه با سیستم گرمایش و مواد گرمازا نیز به نظر می رسد که گرمای مورد نیاز از طریق سوزاندن برخی مواد سوختی رایج در گذشته و احتمالاً چوب صورت می پذیرفته است.

بی شک آنچه امروز بیش از همه خود را در قالب این گرمابه ( سفرخانه سنتی) نشان می دهد، تزئینات و مدرنیته کردن این سفره خانه در کنار حفظ وضعیت تاریخی و معماری سنتی آن است که هر بینده ای را مجذوب جذابیت آثار تاریخی استان زنجان می کند.

همه آلبوم ها » عکسهای هوایی از آثار تاریخی سلطانیه

همه آلبوم ها » عکسهای هوایی از آثار تاریخی سلطانیه

جستجو تگ ها

بقعه ملا حسن کاشی

بقعه ملا حسن کاشی

بقعه ملا حسن کاشی

تپه نور

تپه نور

حفاری های بعمل آمده

خانقاه چلبی اوغلو

مجموعه ارک گنبد

مجموعه ارک گنبد

مجموعه میراث جهانی گنبد

نمای جنوبی شهر

نمای شرقی شهر

خریب پنج خانه تاریخی در دو روز/ میراث اهواز متولی ندارد

در حالیکه شهرهای شیراز، اصفهان ، یزد، کاشان و... از بافت تاریخی خود بیشترین بهره را می برند، مسئولان شهری در خوزستان برای مالکان خانه های قدیمی، امکانات و انگیزه های لازم را فراهم می کنند تا نسبت به اخذ مجوز بهسازی ملک خود اقدام کنند.

در آخرین آمار ارائه شده از میان محوطه و بناهای ثبت شده در شهر اهواز دو محوطه، یک ساباط، سه پل، 13 بنای دولتی، یک میدان، سه مسجد، یک سقاخانه، یک کارخانه و 10 بنای غیر دولتی باقی مانده که البته همه آنها بناهای تاریخی و با ارزش اهواز نیستند اما از معماری زیبایی برخوردارند. فهرست بخش عمده ای از این آثار در اختیار شهرداری اهواز و معاونت حفظ و احیا اداره کل میراث فرهنگی خوزستان نیز قرار گرفته است.

 

خانه های تاریخی اهواز

 35 محوطه و بنا از سال 1310 تا کنون در  شهر اهواز به ثبت رسیده اند اما در پنج سال گذشته کارخانه بزرگ ریسندگی و بافندگی اهواز و بالکن مهدیان از سوی مالکانشان تخریب شده اند. همچنین به جز پلها، سقاخانه، میدان و یک بنا که از آنها به عنوان کتابخانه و کارگاه صنایع دستی استفاده می شود دیگر هیچ بنایی در اهواز وجود ندارد که گردشگر بتواند به صورت آزاد و یا با تهیه بلیت به بازدید از آن بپردازد.

اکنون شاخص ترین خانه و بناهای اهواز مانند دادرس، سرای عجم، هتل قو و خانه نفیسی که در فهرست آثار ملی ثبت شده اند به همراه دهها بنای دیگر که هیچ سهمی در ثبت، مرمت، تجهیز و بهره برداری ندارند در وضعیت نابه سامانی به سر می برند همچنین از ساباط های اهواز نیز کمتر نشانی باقی مانده است.
 

 شهر اهواز با توجه به قدمتی که در طول تاریخ داشته و حکمرانی سلسله هایی همچون عیلامیان، اشکانیان، ساسانیان، هخامنشیان، عباسیان، امویان، مغولان و تیموریان را تجربه کرده از اهمیت فوق العاده در تاریخ منطقه برخوردار است.

 

منازل تاریخی باشگاه راهن آهن که تخریب شدند

این شهر با وجودی که حیات در این سلسله ها را تجربه کرده به علتهای متعدد آثار و بناهای قدیمی این دوران را از دست داده که می توان به حملات فراوان از ناحیه های حکومتهای دیگر مثل صفاریان و دیلمیان به اهواز، درگیری و نا امنی و چپاولهای صورت گرفته در این شهر در طول تاریخ به علت همین حملات، شکسته شدن سد شادروان و به زیر آب رفتن بخشی از شهر و شایع شدن بیماری های واگیردار و کشنده مثل وبا، طاعون و سل اشاره کرد.

در مقطعی از تاریخ مرکزیت استان خوزستان به مدت 800 سال از اهواز به شوشتر منتقل می شود و اهواز شکوه خود را از دست می دهد ولی دوره شکوفایی شهر اهواز از سلسله قاجار آغاز می شود.

پس از آن راه آهن احداث می شود و باعث می شود تجار فراوانی برای کسب و کار به این شهر مهاجرت کنند که یکی از آنها حاج معین بوشهری است که شرکت کشتیرانی تاسیس می کند و تقریبا تمام فعالیتهای حمل و نقل را در اختیار خود قرار می دهد. این فرد بنای فعلی معین التجار را در ساحل کارون می سازد و باغ معین التجار در مساحتی طولانی در حاشیه کارون امتداد می یابد، همین فرد یک مسجد که به مسجد سرسچه معروف می شود و اکنون به مسجد شفیعی معروف است، یک حمام احداث می کند که تا قبل از جنگ تحمیلی در پارک شاهد، جنب پل سفید فعال بود و یک بازار در کنار معین التجار بنا می کند.

 

خانه های تاریخی اهواز

به غیر از این، خانه هایی در اهواز ساخته می شود که اکنون با گذشت سالهای سال، ارزش و اعتبار بالایی دارند که به گفته سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان توجه خاصی به این خانه ها صورت نمی گیرد.

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان در گفتگو با خبرنگار مهر در اهواز می گوید: با وجود برخورداری از بافت تاریخی در شهر اهواز، هنوز بافت تاریخی این شهر بررسی و شناسایی نشده و در فهرست بافتهای قدیمی به ثبت نرسیده است. با وجود این در اهواز تعداد اندکی از خانه های قدیمی در آثار ملی به ثبت رسیده اند که از جمله آنها می توان به بنای معین التجار، هشت بنگله راه آهن، منازل مسکونی راه آهن، منزل نفیسی، منزل ماپار، سرای عجم، منزل دادرس، منزل منشی زاده، منزل قزلباش، سرای مهدیان، سرای فتحی و خانه های بانک ملی اشاره کرد.

مجتبی گهستونی افزود: اهواز از خانه های قدیمی فراوانی برخوردار است که امیدواریم میراث فرهنگی استان خوزستان هرچه سریعتر رسیدگی و شناسایی این میراث گرانبها را آغاز و به پایان برسد.

گهستونی عنوان کرد: با وجود اینکه برخی خانه های قدیمی اهواز به ثبت آثار ملی رسیده اند ولی برخی از آنها از وضعیت مناسبی برخوردار نیستند. به طور مثال اخیرا مالک سرای عجم که بیست و چهارمین اثر ثبت شده اهواز است موفق شد با استفاده از یک تعطیلی سه روزه این بالکن را برای همیشه از صحنه تاریخی اهواز محو و تخریب کند. جالب اینکه توجیه مالک برای تخریب این بنا این بوده که سازمان میراث فرهنگی قوانین مربوط به ثبت خانه های قدیمی را در خصوص این اثر رعایت نکرده است.

 

خانه های تاریخی در اهواز

وی تاکید کرد: اگر صحبت مالک این اثر صحیح باشد باید به حال این سازمان تاسف خورد که با یک اشتباه به ظاهر ساده اینچنین باعث نابودی یک اثر تاریخی شده است، با این وجود انتظار داریم میراث فرهنگی در ثبت آثار تاریخی در فهرست ملی قوانین را به صورت دقیق اجرا کند.

گهستونی عنوان کرد: در هفته قبل تنها در دو روز پنج خانه تاریخی در اهواز تخریب شدند که نشان می دهد متولی مسئولان امر برای احیای این خانه ها از خود همتی نشان نمی دهند.

تخریب پنج خانه ارزشمند تاریخی در منطقه یک اهواز بدون آنکه در فهرست ‌آثار ملی جای گیرد بار دیگر کابوس مرگ این دسته از خانه ها را در اهواز تکرار کرد. در یکسال گذشته 200 خانه ارزشمند تاریخی توسط انجمنهای میراث فرهنگی در این منطقه شناسایی و همراه با مستندنگاری به سازمان میراث فرهنگی و شهرداری اهواز ارسال شده اما نه‌تنها ثبت و حفاظتی صورت نگرفته بلکه ظرف دو روز، پنج خانه تاریخی با خاک یکسان شد.
 

منطقه یک اهواز که درواقع منطقه‌ اداری و جزو بافت تاریخی به شمار می رود روند تخریب خانه های تاریخی به قدری سریع و محسوس است که به دلیل عدم حفاظت از آثار تاریخی و نبود اداره کل میراث فرهنگی در اهواز در یک دهه اخیر این روند سرعت بیشتری گرفته است.

 

خانه های تاریخی اهواز

انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا در یک سال گذشته بیش از 200 خانه ارزشمند را در منطقه یک اهواز شناسایی کرده و با مستندنگاریهای به عمل آمده آنها را به شهرداری و میراث فرهنگی خوزستان معرفی کرده است اما هفته گذشته کارشناسان این انجمن به منظور بررسی نهایی خانه ها برای درج در نقشه بناهای تاریخی اهواز به چهار خیابان اهواز در منطقه یک مراجعه کرده اند که با تخریب پنج خانه تاریخی مواجه شده اند.
 

گهستونی با اشاره به وظیفه سازمان میراث فرهنگی برای نجات بخشی این آثار اظهار کرد: سازمان میراث فرهنگی خوزستان وظیفه دارد که با ثبت خانه های تاریخی با معماری خاص آنها را به ثبت برساند و با اختصاص ردیف بودجه ای نسبت به مرمت، حفظ و احیای آنها اقدام کند.
 

نائب رئیس انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان با اشاره به بی توجهیهای انجام شده به محوطه ها و بناهای تاریخی اهواز بیان داشت: اهواز با برخورداری از 35 اثر ثبت شده در فهرست آثار ملی و ده ها اثر تاریخی و چندین جاذبه گردشگری فاقد اداره میراث فرهنگی شهرستانی است.

مسئول کمیته میراث فرهنگی مجمع فعالان حقوق بشر ایران گفت: اولین اثری که سال 1310 در اهواز در فهرست آثار ملی به ثبت رسید مربوط به بقایای شهر تاریخی هرمز اردشیر است.

قلعه باستانی و كاخ آپادانا در شوش

 

English: Elamite rock relief said Eshkaft-e Salman II depicting a religious office at Eshkaft-e Salman (Salomon’s cave), also known as the “temple of Tarisha”. It was discovered in the 19th century by the british orientalist traveller and archaeologist Austen Henry Layard. The relief is the 2nd of a serial of 4 carved in and around the spring located in the cave by Elamite King Hanni , 8-7th centuries BCE. Religious theme is a classic in Elamite rock reliefs, and it is not surprising to find such reliefs around a spring as water was holy. But the first and second reliefs of the site are also remarquable for having a family theme with the very first representations of a queen : from the left to the right, it shows King Hanni, one of his sons, then the queen. All After Elamite times, no queen will be represented on any rock relief until Sasanian king Bahram II and the second Persian empire. Cuneiform inscriptions written in Neo-Elamite explains the scene. All the characters look in the direction of the spring, and are represented joining the hands in a humble attitude. City of Izeh, Khuzestan province, Iran, April 2008.

آبشار شوی

آبشار شوی یکی از بزرگترین آبشارهای خاورمیانه به ارتفاع 85 و در عرض 75 متر در شمال شهرستان دزفول در استان خوزستان واقع است .

امکانات و تسهيلات تفريحی، گردشگری، حمل و نقل، اسکان و ... :

جاده شهیون – روستای نور آباد – بقعه پیر چل که یکی از راههای دسترسی به این آبشار است در حال حاضر مسیر شکافی شده و در صورت تاًمین اعتبار در سال جاری ادامه پیدا خواهد نمود و تا نزدیکترین محل به آبشار راه باز خواهد شد. در حال حاضر مسافران زیادی در طول سال از اقصی نقاط کشور به این آبشار عزیمت می نمایند که جهت اقامت شبانه در چادرهای شخصی و یا روستا اقامت می کنند

آب و هوا : در زمستان سرد و در بهار معتدل است

آدرس : دزفول – دهستان سید محمود از بخش سردشت دزفول

فاصله تا مرکز : 151کیلومتر

راه ارتباطی :

راه آهن : ایستگاه تله زنگ (بین اندیمشک و درود ) و بعد از آن حدود 4 ساعت پیاده روی است . ابتدا به روستای شوی و سپس به آبشار خواهیم رسید در این مسیر تخته سنگی مشرف به پرتگاه راه را صعب العبور نموده است .

گنبد سلطانیه

بخش سلطانیه با وسعتی حدود ۱۵۶ هکتاردر ناحیه مرکزی متمایل به غرب استان زنجان بین ۴۸ درجه و۴۸ دقیقه طول شرقی و۳۶ درجه و۳۶ دقیقه عرض شمالی جغرافیائی با ارتفاع ۱۸۸۰ متر از سطح دریا در ۳۹ کیلومتری جنوب خاوری شهر زنجان ( مرکز استان ) قرار گرفته است .

 سلطانیه در فاصله هفت کیلومتری شمال کوههای سلطانیه دوازده کیلومتری جنوب کوههای طارم ودر چها کیلو متری از جاده ترانزیتی ( تهران - زنجان - بازرگان ) واقع و عنوان شهر از سال ۱۳۴۴ به آن داده شده است .در مسیر زنجان به تهران و در فاصله‌ی سی و پنج کیلومتری زنجان ، در سمت راست جاده ، گنبدی عظیم خود نمایی می‌کند .گنبد سلطانیه یادآور شکوه و رونقی است که در حدود هفتصد سال پیش در این شهر جریان داشته است. حمدالله مستوفی در نزهت‌القلوب می‌گوید: «قبل از حمله‌ی مغول در سلطانیه‌ی فعلی هیچ‌گونه اثر ساختمانی نبود و این ناحیه به شکل مرغزار و چمنزار بوده است.

سلاطین مغول پس از استقرار در ایران و پایتخت قرار دادن تبریز، کم‌کم برای شکار و گذراندن ایام تابستان بدان سو روانه می‌شدند و با برافراشتن چادرها ایام استراحت تابستانی را در آن‌جا سپری می‌کردند . به همین جهت این محل چمنزار یا شکارگاه شاهین نامیده می‌شد. کم‌کم پادشاهان بعدی به‌خاطر خوش آب و هوا بودن مکان مزبور، تصمیم به ایجاد تأسیسات و ساختمان‌هایی برای اسکان خویش، لشگریان و اطرافیان خود گرفتند .

 در اواخر قرن هفتم هجری قمری ارغون‌ خان‌ چهارمین ایل ‌خان مغول ، دستور ساخت قلعه‌ای با دور باروی ۱۲۰۰۰ گام از سنگ تراشیده در منطقه‌ی سلطانیه را صادر کرد. برای ساخت این قلعه که دارای کاخ سلطنتی و خانه‌های متعدد بود، هزاران نفر از معماران و هنرمندان از تبریز به این منطقه آمدند .‌ارغون‌خان در حالیکه ساخت قلعه به پایان نرسیده بود ، در آن رحل اقامت افکند و مدتی بعد درگذشت پسرش غازان‌خان در ابتدا قصد داشت کار نیمه تمام پدرش را به انجام برساند، ولیکن بنا به دلایلی از این کار منصرف شد و مجدداً تبریز را به پایتختی برگزید.

او بعدها تصمیم گرفت در حل سلطانیه ، شهری جدید و همچنین برای خودش آرامگاهی مجلل بسازد .بعد از مرگ او ، فرزندش اولجایتو در سال ۷۰۲ هجری قمری تصمیم گرفت به آرزوی پدرش جامه‌ی عمل بپوشاند. اولجایتو برای تسریع در ساخت شهر در محل سلطانیه چادر زد تا مستقیماً پیش ‌رفت امور ساخت شهر را زیر نظر بگیرد و بالاخره در سال ۷۱۰هجری قمری کار ساختمان شهر سلطانیه به پایان رسید .اولجایتو به همین مناسبت، ‌ جشن مفصلی گرفت و این شهر را سلطانیه یعنی محل سلطنت شاهان نامید. اولجایتو بعد از مدتی اسلام آورد و خود را «سلطان محمد خدابنده» نامید .بعد از مرگ وی، ‌سلطانیه رو به زوال گذاشت و سرانجام با حمله‌ی تیمور گورکانی ویران شد . البته به احترام سلطان محمد تیمور آرامگاه او را مورد دستبرد قرار نداد .

اطلاعات ذیل تا حدودی مبین وضعیت و اهمیت گنبد می‌باشد یکی از بزرگترین بناهای آجری جهان از نظر قدمت تاریخ ساخت : در فاصله‌ی سالهای ۷۰۴ تا ۷۱۳ هجری قمری - ارتفاع گنبد: ۴۸ متر - قطر گنبد: ۲۵ متر تزئینات گنبد در ساخت گنبد از تزئینات مختلفی استفاده شده که برخی از آن‌ها عبارتند از - تزئینات آجری - کاشی‌کاری - تزئینات گچی - نقوش اسلیمی - تزئینات چوبی - تزئینات نقاشی رنگی - مقرنس - تزئینات سنگی البته غیراز تزئینات گنبد ، کتیبه‌های متعددی در داخل و بیرون گنبد وجود دارد که شامل اسامی ( الله ) و ( محمد ) و ( علی ) و تعدادی از آیات قرآن و احادیث است . اساس طرح بنا بر عدد ۸ قرار دارد . هر چند علت دقیق انتخاب این عدد معلوم نیست ، ولی به احتمال زیاد به علت ساختن ساعت آفتابی یا ایجاد ایستایی مستحکم در بنا مورد استفاده قرار گرفته است. ساعت آفتابی، نظر به اهمیت تشخیص زمان برای انجام امور مذهبی در ساختمان گنبد تعبیه شده است. به این ترتیب که اگر نور خورشید از سوراخ اصلی گنبد بتابد هنگام اذان ظهر است . هم‌چنین نوری که از پنجره‌های بزرگ می‌تابد نشان‌دهنده‌ی ساعت و نور پنجره‌های کوچک مبین دقیقه است گنبد سلطانیه از نگاه مستشرقین پروفسور آندره گدار بنای مزبور را این‌گونه شرح می‌دهد: « به یقین عالی‌ترین نمونه‌ی معماری مغول و یکی از بهترین دستاوردهای معماری اسلامی ایران و ازنظر فنی شاید جالب‌ترین آنان است . پروفسور پائولزی نیز معتقد است میگوید مطمئن هستیم که گنبدی را که بیش از صد سال بعد از ساخت گنبد سلطانیه یعنی سال ۱۴۱۸ و ۱۴۱۹ میلادی توسط برونلسکی و گیبرتی بر روی کلیسای سانتاماریا دلفیوره زده شده، از فرم و نحوه‌ی ساختمانی گنبد سلطانیه متأثر گردیده است.

 چون گنبد سلطانیه تنها نمونه‌ی گنبد دوجداره‌ی متوازی است که این‌جانب در تمام آسیا می‌شناسم. بنابراین، اثر آن بر روی تنها گنبد اروپایی از این نوع گنبد یعنی گنبد برونلسکی انکار ناپذیر است وی در جای دیگری می‌افزاید: «رابطه‌های معماری دو بنای گنبد سلطانیه و کلیسای سانتاماریا : دلفیوره را به هم نزدیک می‌کند مثلا که هر دو دارای یک نقشه‌ی مرکزی و گنبدی دوجداره‌اند . گنبد سلطانیه تا کنون چندبار در زمان صفویه و قاجاریه مرمت شده است و در حال حاضر هم تعمیرات اساسی آن هنوز ادامه دارد. در پایان گفتنی است که در اجلاس اخیر کمیته‌ی میراث جهانی یونسکو این گنبد در فهرست میراث جهانی قرار گرفت.

 

جشنواره آش ایرانی در زنجان

چند سالي است كه به ابتكار زنجاني‌ها جشنواره آش با حضور آشپزهايي از استان‌هاي مختلف كشور در زنجان برگزار مي‌شود و آشپزها ملاقه به دست توانايي خود را در تهيه آش‌ به رخ حريفان مي‌كشند.
جشنواره‌ آش ايراني كه سال‌ به سال بر قدمت آن افزوده مي‌شود و هر سال نيز با حضور ده‌ها آشپز از اقوام مختلف ايراني و از مناطق مختلف برگزار مي‌شود، كم كم خود را به يك جشنواره مهم در استان زنجان و كشور تبديل مي‌كند.
به نظر مي‌رسد با همين روندي كه مسئولان در نظر گرفتند شايد در سال‌هاي آينده ديگر منطقه گاوازنگ زنجاني جايي براي حضور آشپز‌ها نداشته باشد.



وجود چنین نمایشگاهی  باعث توجه به صنايع دستي و گسترش آن موجب ايجاد اشتغال در كشور مي‌شود.

وي اجراي برنامه فرهنگي- تفريحي و ايجاد شادي و نشاط در جامعه، معرفي توانمندي‌هاي استان در زمينه جاذبه‌هاي گردشگري، ايجاد زمينه‌هاي تعامل فرهنگي بين استان‌ها و آشنايي با آيين‌هاي محلي استان‌ها، آشنايي بازديد كنندگان از فرهنگ غذايي استان‌ها و ارتقاي جايگاه غذاهاي محلي در رژيم غذايي و معرفي انواع صنايع دستي استان‌ها را از اهداف برگزاري اين جشنواره برشمرد.

پخت آش به صورت عمومي همراه با مسابقه، پخت آش و غذاهاي محلي و مسابقه، برپايي نمايشگاه جاذبه‌هاي گردشگري استان به شمار میرود.